In groep 8 kwam er een nieuwe jongen in mijn klas. Bram. Toen ik ‘m binnen zag lopen dacht ik direct: niet naast mij hè! De meester zette de nieuwe kinderen vaak naast mij neer. God weet waarom. Bram mocht natuurlijk niet achter blijven en aangezien ik me toch al verzoend had met zijn buurmanschap trok ik er alvast maar een tafeltje bij.

Het duurde niet lang of de hele klas had de pik op Bram. Wel om een onnozele reden natuurlijk, want daar zijn kinderen goed in. Je kunt al de hele klas over je heen krijgen wanneer je te goed bent in knikkeren of een zus hebt met sproeten. Voor Bram hadden we twee redenen uitgedokterd om hem te kunnen pesten. Allereerst zijn kapsel. Strak achterover gekamd en net niet lang, maar ook zeker niet meer kort. Het leek ook eigenlijk nergens op, maar toch. Het waren de jaren ’80 en ik heb tot op de dag vandaag niet een foto kunnen vinden waarop niet iemand staat met een volslagen bespottelijk kapsel. Bram had dus ook zo’n coupe. Net niks.

Dan nog het stotteren. Sneu natuurlijk. Slim was-ie namelijk wel. Ik zat naast ‘m en wist er dus alles van. Ik was zelf ook niet slecht op school, maar als ik bij hem afkeek, wist ik tenminste zeker dat het goed was. Maar wanneer Bram een spreekbeurt moest houden en er meer dan twee ogen op hem gericht waren, bleef er niets meer van hem over.

Hij stotterde onophoudelijk, werd roder en roder en wij wisten aan het eind van zijn zin al niet meer hoe de zin begonnen was. Hijzelf waarschijnlijk ook niet. Mijn klas vond het verschrikkelijk en ik vond het verschrikkelijk sneu. Ik wist wat hij kon en hoopte dat het er ook eens uit zou komen. ‘Toe maar, Bram! Vertel ze nou gewoon hoe interessant jouw cavia is en wat voor brokjes je haar vooral niet moet geven!’

Maar het lukte niet. Het lukte nooit. Het geduld van de klas was op. Om mijn eigen hachje te redden moest ook ik Bram na een paar maanden laten vallen. We maakten rustig het jaar af. Ik bleef stug mijn werk van Bram overschrijven en hij deed net alsof hij het niet doorhad. Geruisloos verdween hij uit het zicht. Soms als we een mannetje te weinig hadden met trefbal of tikkertje deed-ie nog mee. Dat was het dan wel. Twee jaar geleden was er een reünie van mijn basisschool. Bram was er niet. Er heeft ook niemand naar hem gevraagd.

In Heerenveen is hetzelfde proces in gang gezet. Voetballen kan hij wel. Hij laat het dagelijks op de training zien. Lovende verhalen van zijn teamgenoten. Een verlegen glimlachje wanneer de duim van trainer omhoog gaat en snel weer door. Laten zien wat hij kan. Onophoudelijk, onverbeterlijk. Maar wanneer er 26.000 mensen kijken is het mis. Het Bram-syndroom. Verkeerde kapsel, verkeerde spanning.

Na een zoveelste keer nodeloos buitenspel lopen en wederom een schot richting cornervlag wil ik graag over de tribunes schallen: ‘Toe maar, Tarik. Laat ze maar zien hoe goed je bent en wat voor bewegingen je in huis hebt.’ Maar ik doe het niet en blijf zitten. De geschiedenis herhaalt zich altijd. Ik hoop dat ze hem een uitnodiging sturen voor de reünie.

R.W.