Ondanks de af en toe opspelende heimwee naar Friesland heeft Foppe de Haan zijn contract bij Ajax Cape Town met een jaar verlengd. De liefde voor Zuid-Afrika is te groot om nu al naar Nederland terug te keren. Sp!ts ging in Kaapstad op bezoek bij de 66-jarige oefenmeester.

Hij noemt het gezoem van de immens populaire Zuid-Afrikaanse toeter vuvuzela 'een lawaai van niks' en hij mist zijn avondritueel van 'benen op tafel, krantje lezen, kop koffie erbij en een beetje ouwehoeren'. Toch heeft Foppe de Haan, trainer van Ajax Cape Town, het reuze naar zijn zin in Kaapstad. "Het leven is echt mooi hier."

Na de ochtendtraining neemt De Haan, sinds oktober coach van Ajax' satellietclub, ruim de tijd te vertellen hoe goed de Zuid-Afrikaanse zon hem bevalt. Maar dan wel graag binnen de muren van het trainingscomplex, want diezelfde zon heeft er na anderhalf uur lang trainen toch ingehakt. De Haan, ook binnen nog met baseballpetje op het hoofd, zegt in onvervalst Fries: "Het is 'hartstikkene' prima hier. Dit land is wonderlijk mooi."

Ondanks het drukke speelschema van zijn ploeg hebben De Haan en zijn vrouw al tijd gevonden het land te verkennen, waar komende zomer het WK voetbal plaatsvindt. Het echtpaar bezocht toeristische trekpleisters als de Tafelberg en Robbeneiland, waar Nelson Mandela gevangen zat. Maar veruit de meeste indruk maakte het bezoek aan de townships. "De ratten komen in die sloppenwijken zo uit de huizen gelopen. En als het regent mag je blij zijn als je een droog plekje vindt."

Natuurlijk, voetbal doet er toe, maar er is meer op de wereld, vindt De Haan. "Alleen maar trainen is me te beperkt. De historie van Zuid-Afrika interesseert me." Van de zwartste bladzijde uit de Zuid-Afrikaanse geschiedenis, de apartheid, merkt hij dagelijks nog het gevolg. "De zwarten zijn natuurlijk helemaal onderdrukt, het duurt generaties voordat dat is verdwenen. Mijn spelers zijn gewend om linksaf te gaan. Als dan tijdens de wedstrijd blijkt dat het handiger is rechtsaf te gaan, doen ze dat niet. Dat heeft ook te maken met school. Kinderen gaan er op hun vierde als creatievelingen naar toe en komen er op hun achttiende ingeprogrammeerd van af."

Het niveau van het Zuid-Afrikaanse voetbal en zijn ploeg in het bijzonder is hem niet meegevallen. Wat bij SC Heerenveen en Jong Oranje gemeengoed was - bal inspelen, vrijspelen en links of rechts vrijlopen - is dat bij zijn spelers totaal niet, meent de Fries. "In het begin was het vechten, maar ik begin het voor elkaar te krijgen. Ze beginnen dingen sneller te doen en begrijpen langzaam aan op welke voet ze een bal moeten inspelen." Zelfbewuster Daags voor het interview heeft Ajax Cape Town thuis met 0-1 verloren van Mamelodi Sundowns, getraind door de Bulgaarse ex-topvoetballer Hristo Stoitchkov. Ondanks het verlies ziet De Haan vooruitgang: "Er komt veel meer energie in het team, de jongens worden zelfbewuster. Dankzij Hans Vonk is onze verdediging, zeker vergeleken met andere teams, vrij rustig. Het is eigenlijk jammer dat Vonk keeper is en dus niet centraal in het veld staat. Maar zelfs vanuit de goal regelt hij een hoop. Heel knap."

Gevraagd naar zijn mening over de manier waarop voetbal in Zuid-Afrika wordt beleefd, verschijnt er een glimlach op het gebruinde gezicht. "Supporters nemen zo'n vuvuzela mee - of hoe heet dat ding? - zetten een zonnebril op en een pet op de kop. Als ze het stadion binnenlopen maken ze al een geweldig lawaai. Of ik daar gek van word langs de kant? Ja. Het is een lawaai van niks. Bij het rugby en cricket veert het publiek op als het spel op en neer golft. Daar zitten mensen die er ook echt verstand van hebben. Bij voetbal klappen ze als iemand de bal met een hakje aanneemt." Lachend: "En als iemand de bal functioneel aanneemt en 'm meteen klaarlegt om door te spelen, hoor je ze niet."

In zijn selectie van Ajax Cape Town, waar Steven Pienaar en Ajacied Eyong Enoh eerder de overstap naar het 'echte' Ajax afdwongen, zitten twee internationals van het Zuid-Afrikaanse team. De Haan heeft geen hoge verwachtingen van Bafana Bafana op het wereldkampioenschap in eigen land. "Het niveau komt overeen met de positie op de FIFA-ranglijst, zo rond de 80e plaats. Ik geef ze 30 procent kans op het WK de tweede ronde te halen."

Het Nederlands elftal is een 'aardige outsider', vindt hij. "De verdediging is veel minder kwetsbaar geworden. Stekelenburg wordt stabieler en Van der Wiel ontwikkelt zich goed. Er zit echt voetbal in de verdediging. Weet je trouwens wie echt een goeie is? Jeffrey Bruma van Chelsea. Over een jaar speelt hij in Oranje."