In 1988 was het nog maar de vraag of één der Friese voetbalclubs ooit nog de Eredivisie zou halen. Exact twintig jaar geleden lijkt Heerenveen toch een aardig eind op weg. Voetbal International sprak toen met aanvoerder Maarten de Jong.

Waarom deed Heerenveen nooit mee en openbaren jullie je nu plotseling wel?
De Jong: “Tja... in mijn eerste seizoen onder Henk van Brussel hebben we er nog het dichtst tegenaan gezeten. We kwamen steeds net iets tekort voor periodetitels, maar draaiden in de eindrangschikking redelijk mee. Tot zes wedstrijden voor het einde. Toen klapte de zaak finaal in. Dat kon eigenlijk niet anders."

"We speelden zeer opportunistisch, puur krachtvoetbal. Dat kon je gewoon geen seizoen volhouden. Ik denk dat men hier nooit het juiste evenwicht heeft kunnen vinden tussen kracht en techniek. Men heeft altijd de mouwen opgestroopt en alleen daarmee kom je er niet.”

"Dat juiste evenwicht is er nu wel. Het is ook niet toevallig dat de nieuwelingen stuk voor stuk betere voetballers zijn. Jerry de Jong kwam eind vorig seizoen al, maar kun je toch beschouwen als nieuweling, Winnie Haatrecht, Stanley MacDonald, Stephan Hommeles en Jan Vlap, een jongen van de amateurs, die er aan komt, zijn allemaal spelers, die wat met een bal kunnen. Ja, in Noord-Holland hebben ze inderdaad zitten pitten, Jerry de Jong is een kanjer. Ik denk niet dat hij op lange termijn voor Heerenveen te houden zal zijn."

"Voetbaltechnisch zijn we er sterk op vooruitgegaan. En kennelijk was dat hoognodig. We hebben nu eindelijk een evenwichtig en sterk elftal. De wedstrijd tegen NEC uit heeft me, ondanks het verlies, veel vertrouwen gegeven. NEC is niet de minste
tegenstander, wij waren duidelijk sterker, De instelling is ook beter geworden."

"Thuis stroopten we altijd wel de mouwen op, maar uit wisten we het nooit zo goed. Vorig seizoen wonnen we buiten Heerenveen slechts drie keer, nu is er uit al net zo vaak gewonnen en we zijn net begonnen. Het is voor de tegenstander ook moeilijker om zich op Heerenveen in te stellen. We doen dit seizoen gewoon mee.”

Foppe de Haan is een echt schoolmeestertje, een goeie voor de jeugd mjsschien, maar geen persoonlijkheid voor een A-selectie. Hoe groot was hij jullie de behoefte aan een andere trainer?
De Jong: "Foppe heeft hier een enorm goede basis gelegd. Onder hem is Heerenveen voetballend al wat beter geworden. Ted Immers zet die lijn nu voort. Maar je hebt wel gelijk, Foppe de Haan is de schoolmeester. Ik denk dat-ie nu perfect op zijn plaats is, verantwoordelijk voor de jeugdopleiding en de doorstroming."

"De voetbalschool loopt trouwens al uitstekend, er is een doorstroming op gang gekomen. Dat moet in de toekomst iets gaan opleveren. Ted Immers is een ander type, hij uit zich gemakkelijker, bluft wat meer. Dat was nodig, volgens mij past hij uitstekend bij Heerenveen. Dat kon je Foppe de Haan ook niet verwijten, al wil je je als trainer misschien best wel op een bepaalde manier opstellen, als dat niet in je zit, houdt het op."

"Je hebt te maken met een grote, gemengde groep met jongens van 18, 19 jaar en spelers, die al 16 jaar meelopen, dan moet je af en toe laconiek, maar soms hard of scherp en cynisch kunnen zijn. Ted Immers heeft een goede uitstraling."

Toch moet het voor jullie na het geflirt met Cruijff een schok zijn geweest, toen de naam Immers viel...
De Jong: "Dat viel reuze mee. In eerste instantie dacht ik dat dat gedoe met Cruijff een geintje was, maar als lid van de spelersraad merkte ik dat het nog serieus was ook. Naar mijn idee had de komst van Cruijff voor- en nadelen. Hij brengt geld in het landje, maar neemt ook spelers mee. Daardoor vallen er automatisch jeugdspelers van hier buiten de boot, terwijl men in Heerenveen juist al jaren hamert op een goede doorstroming om tot een regionaal getint elftal te komen. Ik vraag me af of dat onder Cruijif mogelijk was geweest."

"Ik had nog nooit van Ted Immers gehoord, maar mij maakt het in het algemeen genomen niet zo veel uit wat voor trainer er komt. Ze hebben allemaal hun sterkere en mindere punten. Henk van Brussel kon spelers geweldig motiveren, onder Foppe de Haan ben ik technisch vooruitgegaan en omdat Immers taktisch sterker is, leer ik van hem nu weer hoe ik me beter kan opstellen."



Er zal naar jou geen stadion worden genoemd; bevredigt dat kuitenbijten nou helemaal?
De Jong: "Toch wel. Anderen laten renderen kan heel lekker zijn als je maar resultaat ziet. Als ik elke bal inlever bij Pieter Bijl of Winnie Haatrecht en het draait en we lopen uit naar 4-0, dan voel ik me de koning te rijk. En als die jongens een keer hun dag niet hebben... ach, dat kan gebeuren. Maar ik heb een periode gehad, verleden jaar en daarvoor nog eens, dat het een tijd lang van geen kant liep. Dan is het wel hard."

"Win je spartelend een duel en een paar meter verderop verliest je maat lullig de bal. Als dat aan de lopende band gebeurt, ga je je afvragen waarvoor je het eigenlijk allemaal doet. Ik hoef geen passes over veertig meter te geven. Van de vijf komt er misschien één aan. Toch doe je dat weleens. Als je goed in de wedstrijd zit en je voelt je lekker dan ga je tegen beter weten in lopen ballen. Een paar missers lang, dan ben je weer wakker en voor een tijdje genezen."

"Je kunt me op alle plaatsen achterin of in de middenlinie zetten, maar ik moet de beuk erin kunnen gooien, anderen scherp houden en op sleeptouw nemen. Ik sta nu laatste man, maar het komt er op neer dat ik steeds op het middenveld loop. Ik wil buffelen. Als dat goed gaat, zoals nu, dan heb ik het helemaal naar mijn zin. En misschien noemen ze nog weleens een staantribune in Zwaagwesteinde naar mij."

Hoe komt een geboren Arnhemmer eigenlijk in Heerenveen?
De Jong: "lk heb het CIOS hier gedaan. Kreeg ik les van Foppe de Haan, die later mijn trainer werd. Door de militaire dienst heb ik het niet afgemaakt. De theorie was ook vrij pittig voor mij moet ik toegeven. Daarna had ik geen zin meer. Via Nieuweschoot, een derdeklasser, kwam ik zes jaar geleden bij Heerenveen terecht. Ik werk nu samen met John van de Wildenberg als stoffeerder voor Lippe Lap, een sponsor uit Drachten. Dat is goed te combineren met het voetbal."

"Ik heb wel met jongens van FC Groningen, Cambuur en PEC het Oefenmeester 3-diploma gehaald. Nu gaan we met zijn allen door voor Oefenmeester 2. John de Wolf, Jan Olde Riekerink, Jos Roossien, Jos Peltzer, Fred Grim, Jerry Cooke, Wilco van Buuren, Pieter Bijl en ik. Ik wil later wel iets in de voetballerij blijven doen.”

Wat is hier nu zo anders dat Friesland nooit eredivisie speelde?
De Jong: "Poeh...het zijn eigenlijk wel winnaars. Als je hier bij de amateurs gaat kijken, overal wordt geschoffeld. In Twente, waar ik opgegroeid ben, zie je dat buffelen alleen in de onderafdeling."

"Hier wordt overal fair, maar keihard gespeeld. Ze willen winnen. Kijk naar de schaatsers en wielrenners uit Friesland, allemaal vechters. Misschien hebben ze dat voor het voetbal iets teveel. Het is niet toevallig, dat er nu zoveel voetballend vermogen van buitenaf moest worden aangetrokken."

"Met alleen maar spelers, die 90 minuten de beuk erin gooien, kom je er natuurlijk niet. Misschien moet men hier bij de jeugd meer aandacht besteden aan techniek. Nee, aanpassingsmoeilijkheden heb ik nooit gehad. Met de taal heb ik het eerste half jaar wel geworsteld. Nu spreek ik het Fries redelijk en versta ik het moeiteloos. Alleen in het noorden praten ze weer zo anders, dat ik het niet begrijp. Friezen zijn een leuk en gastvrij volk, maar je moet ze wel leren kennen. Aanvankelijk zijn ze geslotener dan in andere delen van Nederland.

"Met de humor is het niet anders dan elders. Alleen is het bij Heerenveen wel altijd gezellig. Ook als er verloren is, blijven de spelers tot een uur of elf hangen. Dat valt nieuwelingen ook altijd meteen op. De sfeer is hier altijd goed. Gezelligheid neemt een belangrijke plaats in. Er wordt veel georganiseerd. Laatst zijn we met zijn allen naar Nederland-Wales gegaan."

"Als er iemand trouwt, voeren we een stukje op. Op de trouwerij van Rudy Metz deed ik met Jan de Jonge ‘Bep en Toos’ van André van Duin met dingetjes, die we uit een heel seizoen verzameld hadden. Dat wordt erg gewaardeerd. Toen Ype Anema trouwde hebben we een big gekocht, omdat zijn vader slager is, en dat beest een Heerenveen-shirt getrokken en naar de bruiloft opgestuurd. Dat was geen gezicht leverde een hoop tumult op."

Nu promoveren jullie straks naar de eredivisie en dan een fusie met Cambuur...
De Jong: "Nou, dat zie ik niet gebeuren. De meeste spelers staan negatief tegenover een fusie, ons publiek ook. We zien geen noodzaak. Zowel Heerenveen als Cambuur hebben bestaansrecht op basis van hoog toeschouwers-gemiddelde. Bovendien liggen Heerenveen en Leeuwarden elkaar niet. Als de clubs zouden samengaan verlies je een deel van je publiek. Als ik het zo hoor, er hier veel mensen op tegen."

"Een ander aspect voor de spelers is dat van de dertig contractspelers van Heerenveen en Cambuur de helft zou moel verdwijnen. Daar zijn we niet erg happig op. Dit idee komt van het Cambuurbestuur. De subsidie wordt ingetrokken, waardoor club in een moeilijke post komt. Voor Heerenveen is geen enkele noodzaak. Dat heeft zijn financiële plaatje perfect voor elkaar. Laat Cambuur hier gewoon ook voor zorgen. Op eigen kracht, want in Friesland is plaats voor twee sterke clubs. Bovendien is het nog zo, als zo’n nieuwe club een sof wordt Friesland meteen naar betaald voetbal kan fluiten. Ik zou dit erg treurig vinden."

Als jullie nou gewoon promoveren, verstomt elke discussie...
De Jong: "Heerenveen heeft een hondstrouw publiek. Als 't slecht gaat hoor je de mensen mopperen: 'mij zie je niet meer hoor', maar een week later staan ze er weer. Vorig jaar hadden we gemiddeld 3000 man, terwijl we voor spek en bonen meededen. Sportief gezien, is de eredivisie een geweldige uitdaging. Financieel gezien, is het beslist geen noodzaak. Nu we in de kop van de eerste divisie meedraaien komt er volop volk."

"Tegen NEC zaten er 7000 toeschouwers, andere keren 5 of 6000 man. In eredivisie halen alleen PSV, Ajax en Feyenoord dergelijke aantallen. Maar ons publiek verdient eredivisievoetbal. Al jaren. Men leeft hier voor het voetbal. Friesland is bij uitstek voetbalminnend. Sportief staat er nu een aardige basis. Ons elftal zal dit seizoen best nog groeien en met een paar versterkingen en moeten we het aankunnen."

"Als Heerenveen eredivisie speelt zitten er bij normale wedstrijden altijd wel gemiddeld 4 à 5000 toeschouwers. Tegen PSV, Ajax, Feyenoord en FC Groningen zit het geheid vol met 12.000 man. Dat geeft een hele gezonde basis om eredisievoetbal te bedrijven. Maar een noodzaak is de eredivisie beslist niet."